🌿 ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ไม้ยืนต้นผลัดใบ ขนาดเล็กถึงกลาง เรือนยอดเป็นพุ่มกลมแน่น
สะเดาเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง มีความทนทานต่อสภาพอากาศร้อนและแห้งแล้งได้ดี ใบเป็นใบประกอบขนนกขนาดเล็กจำนวนมาก ทรงพุ่มค่อนข้างโปร่ง ดอกมีสีขาวอมเหลืองขนาดเล็ก ออกเป็นช่อและมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ส่วนผลเป็นผลรูปไข่เล็กสีเขียวเมื่ออ่อนและเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเมื่อสุก
🌍 นิเวศวิทยาและการกระจายพันธุ์
อินเดีย เนปาล ปากีสถาน บังกลาเทศ ศรีลังกา จนถึงภูมิภาคอินโดจีน ประเทศไทยพบได้ในพื้นที่ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง
🌱 ประโยชน์และสรรพคุณ
เป็นไม้เนื้อแข็งใช้ทำฝา พื้นบ้าน และใช้ทำเครื่องเรือนต่าง ๆ เปลือกให้สีแดงในการย้อมผ้า เชือก อวน แห ส่วนยอดอ่อนและดอกอ่อนกินสดหรือต้มในน้ำเดือดเพื่อลดความขม กินกับน้ำปลาหวาน ก้านใบเป็นยาแก้ไข้ทุกชนิด เปลือกต้นแก้ท้องเดิน แก้บิดมูกเลือด ผลเป็นยาถ่ายพยาธิ แก้ริดสีดวง แก้ปัสสาวะพิการ ดอกกินได้และเป็นยาบำรุงธาตุ รากแก้ไข้ ทำให้อาเจียน เมล็ดและใบมีสาร Azadirachtin ซึ่งมีฤทธิ์ฆ่าแมลงได้หลายชนิ
เป็นไม้มีค่าที่เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันโดย ธ.ก.ส.
📚 แหล่งอ้างอิงและเครดิต